Vai trò của các hướng đạo sư trong xã hội Đông phương.

Trong dòng lịch sử Trung Quốc, Khổng Tử luôn là một người thầy.

Người ta nói: Nếu không có hướng đạo sư, bạn sẽ đi mò mẫm trong bóng tối. Tất yếu không thể tránh khỏi lạc đường.

Dân châu Á nhận Khổng là một hướng đạo sư. Họ gọi ông là “vạn thế sư biểu”, nghĩa là ông thầy của mọi thời đại.

Đương thời, dân Ấn vứt tất cả xuống sông, trong khi dân Tàu không phá hoại môi trường như vậy. Bởi dân Tàu có một hướng đạo sư, dân Ấn thì không.

Những nguyên lý trong triết Khổng được nghiên cứu rất kỹ. Trước khi viết Tuyên ngôn độc lập Mỹ, Thomas Jefferson sang Pháp đọc được các tài liệu viết về Trung Hoa.

Nhiều nỗ lực hạ bệ Khổng đều thất bại. Khổng không xuất hiện như một Thượng Đế, ông cũng có lỗi lầm. Khổng cũng không có một khả năng chuyên môn gì quá đặc biệt. Vậy mà ông là thánh, Đức Khổng Phu Tử.

Vị thế của Khổng chủ yếu soạn tác 5 kinh điển. Những kinh điển này không mấy ấn tượng như Đạo Đức Kinh của Lão Tử. Vậy mà nó đi xa hơn, tựa như nước trà uống được lâu hơn cà phê sữa.

Triết Khổng là một triết đạt lưỡng nhất tính. Chúng tôi có giới thiệu điều này trong Giáo trình văn học Trung Quốc của mình.

Một lý thuyết nom có vẻ đồ sộ, là Thích Ca Mâu Ni, lý thuyết không đạt lưỡng nhất tính. Mặc dù cuộc đời Thích Ca khao khát chân lý, tưởng chừng như với tới nhiều lần.

Có nhiều người hâm mộ Khổng quá nên thắp nhang tế tự. Điều này cũng nằm ngoài mong muốn của Đức Khổng, chỉ mong người đời sau xem mình như bạn đồng hành mà thôi.

Một nhà nho lớn của Việt Nam, ông Hoàng Xuân Hãn, đã kế thừa Nho triết và phát triển nó bằng lý thuyết: Nhân bản, dân tộc và khai phóng. Lý thuyết này được áp dụng thành công rực rỡ hơn nữa dưới thời Việt Nam Cộng Hoà của tổng thống Ngô Đình Diệm.

bài trong Kinh Thi hay một trích đoạn trong Kinh Thư thường không mấy phức tạp. Một em bé có thể thuộc lòng ngay tại chỗ. Hai ba chục năm sau rèm bé mới hiểu hết ý nghĩa. Đó là sự kỳ diệu của Nho triết, tầm thường nhưng đi được lâu dài.

Dòng thời gian vẫn chảy, chưa hề có sự gián đoạn. “Bất khả tu du ly dã”. Mạch sống linh hoạt của một con người.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s